(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 13 अनुशासनपर्व


॥ श्रीः ॥
13.135. अध्यायः 135
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति श्राद्धे तिलमांसविशेषदानस्य फलविशेषकथनम्॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

युधिष्ठिर उवाच।

किंस्विद्दत्तं पितृभ्यो वै भवत्यक्षयमीश्वरः।
किंस्विद्वहुफलं प्रोक्तं किमानन्त्याय कल्पते॥ 13-135-1(86651)
भीष्म उवाच। 13-135-2x(7186)
हवींषि श्राद्धकल्पे तु यानि श्राद्धविदो विदुः।
तानि मे शृणु काम्यानि फलं चैषां युधिष्ठिर॥ 13-135-2(86652)
तिलैर्व्रीहियवैर्माषैरद्भिर्मूलफलैस्तथा।
दत्तेन मासं प्रीयन्ते श्राद्धेन पितरो नृप॥ 13-135-3(86653)
वर्धमानतिलं श्राद्धमक्षयं मनुरब्रवीत्।
सर्वेष्वेव तु भोज्येषु तिलाः प्राधान्यतः स्मृताः॥ 13-135-4(86654)
द्वौ मासौ तु भवेत्तुप्तिर्मत्स्यैः तितृगणस्य ह।
त्रीन्मासानाविकेनाहुश्चतुर्मासं शशेन ह॥ 13-135-5(86655)
आजेन मासान्प्रीयन्ते पञ्चैव पितरो नृप।
वाराहेण तु षण्मासान्सप्त वै शाकुलेन तु॥ 13-135-6(86656)
मासानष्टौ पार्षतेन रौरवेण नव प्रभो।
गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद्दशमासिकी॥ 13-135-7(86657)
मांसेनेकादश प्रीतिः पितॄणां माहिषेण तु।
गव्येन दत्ते श्राद्धे तु संवत्सरमिहोच्यते॥ 13-135-8(86658)
यथा गव्यं तथा युक्तं पायसं सर्पिषा सह।
वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी॥ 13-135-9(86659)
आन्त्याय भवेद्दतं खङ्गमांसं पितृक्षते।
कालशाकं च लौहं चाप्यानन्त्यं छाग उच्यते॥ 13-135-10(86660)
गाथाश्चाप्यत्र गायन्ति पितृगीता युधिष्ठिर।
सनत्कुमारो भगवान्पुरा मध्यभ्यभाषत॥ 13-135-11(86661)
अपि नः स्वकुले जायाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम्।
मघासु सर्पिःसंयुक्तं पायसं दक्षिणायने॥ 13-135-12(86662)
आजेन वाऽपि लौहेन मघास्वेव यतव्रतः।
हस्तिच्छायासु विधिवत्कर्णव्यजनवीजितम्॥ 13-135-13(86663)
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत्।
यत्रासौ प्रथितो लोकेष्वक्ष्यकरणो वटः॥ 13-135-14(86664)
आपो मूलं फलं मांसमन्नं वाऽपि पितृक्षये।
यत्किञ्चिन्मधुसंमिश्रं तदानन्त्याय कल्पते॥ ॥ 13-135-15(86665)

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञ्चत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 135 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-135-7 पृषतश्चित्रमृगस्तदीयं पार्षतम्। रुरुः कृष्णमृगस्तदीयं रौरवम्॥ 7-135-9 वाध्रीणसः वध्र्या स्यूतनासिको महोक्षः। पक्षिविशेषोऽजविशेषश्चेत्यन्ये॥ 7-135-10 पितृक्षते मृततिथौ। लौहं काञ्चनवृक्षजं पुष्पादिशाकम्॥ 7-135-13 वीजितं पायसादिकं दद्यादिति पूर्वेणान्वयः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.